Là một người đàn ông đồng tính, những cảm giác đầu tiên của tôi về sự hấp dẫn với những người đàn ông khác trong thời thanh niên luôn đi kèm nhận thức rằng chúng mâu thuẫn với kỳ vọng của bố mẹ nhập cư của tôi. Tôi kìm hãm việc thể hiện xu hướng tính dục của mình ra bên ngoài và thu rút. Dần dần tôi trở nên trầm cảm và lo lắng. Tôi cảm thấy áp lực khi đi ngược lại với mong đợi của gia đình và xã hội.
Cuối cùng tôi cũng tìm thấy sự an ủi từ một nhóm bạn trung học phổ thông. Họ hầu hết là những người phụ nữ trẻ, thuộc nhóm thiểu số và “phản văn hóa”, đồng thời là những cá thể không thích ứng được với kỳ vọng của gia đình. Thật không may, tôi buộc phải rời khỏi họ khi cùng gia đình chuyển đến thị trấn nơi mà tôi theo học đại học. Nơi ở mới này không có cộng đồng người đồng tính luyến ái hay mạng lưới bạn bè. Niềm hy vọng tan biến, và một ngày nọ tôi đã thử tự sát.
Đáng buồn là câu chuyện trên không hề hiếm thấy trong cộng đồng của tôi, khi mà những người thuộc LGBTQ có nguy cơ tự sát nhiều hơn. Những người trưởng thành thuộc LGB cũng trải qua các vấn đề về sức khỏe tinh thần cao hơn gấp đôi so với những người dị tính.
Có rất nhiều nguyên do như sự phân biệt đối xử, định kiến, bạo lực và chối bỏ gia đình mà những người thuộc LGBTQ+ phải đối mặt. Mặc dù khá khen rằng trong thập kỷ qua đã ngày càng có nhiều những cộng đồng bảo đảm quyền lợi bình đẳng, sự bảo vệ không phân biệt đối xử và tăng cường sự hỗ trợ công khai về quyền công dân và chính trị của họ, chúng ta vẫn còn một chặng đường dài khi nhắc đến sức khỏe tinh thần của cộng đồng LGBTQ+.
Sau đây là một số thử thách chính mà cộng đồng họ đang phải đối mặt cũng như các đề xuất cải thiện tình hình.
Công khai xu hướng tính dục và sự ghẻ lạnh của gia đình
Sự khước từ của gia đình và bạn bè thân thiết là một trong những trải nghiệm gây chấn thương lớn nhất đến các thành viên thuộc LGBTQ+. “Coming out” là một quá trình vô cùng khó khăn. Theo một khảo sát năm 2013, chỉ 56% đã nói với mẹ của mình, 39% với bố, và 40% bị gia đình, bạn bè thân thiết khước từ.
Lạm dụng chất và thiếu sự hỗ trợ
Thời đại học và những năm đầu làm việc của tôi là sự nỗ lực không ngừng nghỉ với rất ít thời gian để chăm sóc bản thân và tự suy ngẫm. Tôi đã trốn chạy bằng những chầu rượu và các hành vì tình dục nguy hiểm. Lạm dụng chất là một vấn đề trong cộng đồng LGBTQ+. Nghiên cứu cho thấy 44% người trưởng thành thuộc LGB gặp vấn đề với chứng nghiện rượu so với 24-33% của những vấn đề khác.
Tôi cũng phải vật lộn với sự kỳ thị về những ca tử vong vì HIV trong cộng đồng mới của tôi. Việc cận kề với cái chết buộc tôi phải đặt nghi vấn về một vài vấn đề cơ bản trong cuộc sống. Tôi đã không đương đầu tốt lắm và cũng không thể dựa vào sự hỗ trợ hay an ủi của gia đình nên tôi phải tìm kiếm sự giúp đỡ từ phạm vi rộng lớn hơn.
Thiếu hụt sự chăm sóc sức khỏe
Những trải nghiệm về sức khỏe tinh thần của cộng đồng LGBTQ+ rất có tính cá nhân. Nhu cầu về sức khỏe của cộng đồng LGBTQ+ thường được nhóm lại với nhau, nhưng trong đó mỗi cộng đồng nhỏ sẽ đại diện cho một nhóm người riêng biệt cùng những khó khăn về sức khỏe tinh thần đặc trưng, tỷ lệ các bệnh lý tâm thần, trải nghiệm và cách thức đối phó riêng biệt. Chúng ta nên đối phó với những vấn đề này một cách phù hợp. Thêm vào đó, hiểu biết về ngôn ngữ phù hợp để mô tả bản dạng giới và xu hướng tính dục có vai trò quan trọng trong việc thấu hiểu và nhận ra sự đa dạng này.
Nhận được sự quan tâm và thấu hiểu từ bác sĩ có thể tạo ra khác biệt cực kì lớn nhưng rất nhiều người không được tiếp cận đến mức độ chăm sóc như thế. Việc điều trị sức khỏe tinh thần hiệu quả gặp phải những trở ngại chủ yếu như sự phiền nhiễu có hệ thống và thiếu sự bình đẳng văn hóa, thêm vào đó là mức hỗ trợ bảo hiểm thấp. Vì vậy, 30% những người trưởng thành thuộc LGB sẽ trì hoãn hoặc không tìm kiếm sự chăm sóc y tế nhiều hơn so với 17% trong các cộng đồng khác.
Những cá nhân được điều trị đôi khi sẽ sợ hãi khi bị lộ ra xu hướng tính dục hay bản dạng giới vì nỗi sợ bị phân biệt đối xử và phân biệt giới tính. Vì thế, các bác sĩ thường không nhận thức được một số nhu cầu cụ thể của bệnh nhân LGBTQ+, điều làm giới hạn khả năng chữa trị và đưa ra những lời khuyên hợp lý.
Đề xuất cải thiện tình hình
Có rất nhiều cách cải thiện việc chăm sóc sức khỏe tinh thần, bao gồm can thiệp sớm, điều trị thích hợp và toàn diện, sự ủng hộ từ gia đình. Nhìn nhận được những thử thách của việc “come out” và nguy cơ thiếu sự hỗ trợ từ gia đình gốc hay gia đình nuôi là một điều quan trọng. Các chuyên viên chăm sóc sức khỏe cũng phải giải quyết được vấn đề thành kiến tuyệt đối và định khuôn.
Có những cách đơn giản mà những người cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể làm để tạo một môi trường điều trị cởi mở. Họ có thể công khai một chính sách không phân biệt đối xử thật nổi bật như một lá cờ lục sắc hoặc tam sắc. Cung cấp nguồn tài liệu đọc hiểu có liên quan đến cộng đồng cũng như biết về những nguồn lực hỗ trợ LGBTQ+ của địa phương. Cũng sẽ rất hữu ích khi nhân viên tránh những phỏng đoán về bản dạng giới hay xu hướng tính dục dựa trên ngoại hình và hỏi về đại từ danh xưng mà họ chọn. Đồng thời nên sử dụng ngôn ngữ thích hợp về giới trên các mẫu đơn cũng như trong khi giao tiếp với bệnh nhân.
Cần có nhiều hơn những nghiên cứu về nhu cầu sức khỏe tinh thần của cộng đồng LGBTQ+. Chúng ta có thể nghiên cứu dễ dàng nếu cộng đồng LGBTQ+ có thể hoàn toàn xác định được họ trong những phiếu khảo sát này. Xóa bỏ hàng rào định kiến và bị khước từ trong việc “come out” là yếu tố quyết định giúp xác định được những nguy cơ khác mà họ đang đối mặt. Thêm vào đó, việc các thành viên của LGBTQ+ nhận dạng bản thân sẽ giúp làm giàu thêm các nghiên cứu về nhu cầu sức khỏe tinh thần của cộng đồng họ.
Ai cũng xứng đáng được chăm sóc sức khỏe tinh thần hiệu quả
Sau lần thứ ba tôi phải vào phòng cấp cứu vì những cơn đau ngực nghiêm trọng, tôi nhận ra thậm chí sau khi sống sót khỏi lần tự sát và đối mặt với nỗi buồn mất mát chồng chất trước sự ra đi của bạn bè và bệnh nhân mắc HIV, tôi nhận ra mình vẫn chưa tạo nên nhiều thay đổi tích cực trong cuộc đời mình. Tôi muốn được sống hết mình nên đã bắt đầu chú ý đến sức khỏe và tự chăm sóc bản thân hơn. Cuối cùng, tôi kết luận rằng gặp gỡ một nhà trị liệu sẽ có ích, và dù đã có những khởi đầu thất bại, tôi tin sẽ tìm được mảnh ghép phù hợp với nhu cầu được tham vấn của mình.
Xử lí hiệu quả sự khác bất bình đẳng về sức khỏe tinh thần của cộng đồng LGBTQ+ sẽ khiến cho xã hội, bao gồm bạn bè, gia đình và các chuyên viên y tế phải phê chuẩn, chấp nhận và tôn trọng cộng đồng LGBTQ+. Ai cũng xứng đáng được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tinh thần tốt và được hỗ trợ để có kết quả tốt nhất mà không phải quan tâm đến bản dạng giới hay xu hướng tính dục.
Nguồn: nami.org
Tác giả: Rui Pires, Katherine Ponte
Lược dịch: Crystel
Biên tập: The Uranian
The Givers Project 