Tháng: Tháng Tám 2020

Đăng trong Tâm lý học thường thức

Nên Nói Gì (Và Không Nên Nói Gì) Với Người Đang Đau Buồn Về Việc Tự Tử?

Đăng vào bởi thegiversproject

Thật khó để biết nên nói gì với một người đang trong cơn đau buồn; khi ai đó đang đau buồn về việc tự tử của một người thân yêu, những lời nói phù hợp (hoặc bất kỳ lời nào) càng trở nên khó diễn đạt và gây khó xử. Việc tự tử có thể khiến những người còn sống cảm thấy tức giận, bối rối và tội lỗi, và trong trạng thái này, đôi khi ngay cả những lời nói mang thiện ý cũng có thể gây tổn thương.

Đừng nói: “Tôi hiểu bạn cảm thấy thế nào”

Tôi đã liên hệ với Debbie Posnien, giám đốc điều hành của Mạng lưới Phòng chống Tự tử có trụ sở tại Minden, Nev. để xin lời khuyên. Cô nói: “Đừng nói ‘Tôi hiểu những gì bạn đang trải qua.’ Trừ khi bạn thực sự hiểu.”

Điều này vang dội sâu trong tôi. Vài ngày sau khi mẹ tôi tự kết liễu đời mình vào năm 2009, chồng tôi đã đưa tôi và đứa con mới sinh của chúng tôi đi khám lần đầu tiên sau khi sinh. Tôi vẫn còn choáng váng vì tin mẹ tôi tự tử; bà đã qua đời khi con tôi được 1 tuần tuổi. Tôi đã không ngủ; tôi hầu như không thể nói chuyện; thật khó để thuyết phục bản thân rời khỏi nhà để đi kiểm tra sức khỏe – mọi dây thần kinh trong cơ thể tôi đều căng thẳng, chuẩn bị tinh thần cho tai họa tiếp theo.

Đọc tiếp “Nên Nói Gì (Và Không Nên Nói Gì) Với Người Đang Đau Buồn Về Việc Tự Tử?” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

“Tôi Là Một Nhà Trị Liệu, Nhưng Tôi Không Phải Là Nhà Trị Liệu Của Cậu.”

Đăng vào bởi thegiversproject

Cách đây không lâu, một người bạn thân của tôi đang phải vật lộn với một quyết định lớn của cuộc đời: Cô nên kết hôn với người yêu lâu năm của mình, hay đã đến lúc phải chia tay? “Hãy là nhà trị liệu của mình!” Cô ấy đã khẩn cầu tôi khi hai chúng tôi đang đi chơi với một nhóm bạn. Tôi đã cố gắng lảng tránh vấn đề, nhưng cô ấy vẫn tiếp tục muốn nghe lời khuyên của tôi, như thể đó là trò hay của một bữa tiệc vậy. Trong suốt đêm đó, tôi ngồi quan sát những người bạn khác cùng đưa ra ý kiến riêng của họ về người bạn đời của cô ấy và tôi chỉ chia sẻ những suy nghĩ của mình sau cùng, khi mà cả hai đã có được sự riêng tư.

Tôi nói: “Cậu sẽ phải tìm ra những gì bản thân mong đợi từ một cuộc hôn nhân. Không ai khác có thể quyết định điều mà cậu coi trọng là gì.” Thậm chí trước khi nói vậy tôi đã biết rằng đó không phải là loại lời khuyên mà cô ấy mong muốn được nghe.

Đọc tiếp ““Tôi Là Một Nhà Trị Liệu, Nhưng Tôi Không Phải Là Nhà Trị Liệu Của Cậu.”” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

Cách Tìm Đúng Nhà Trị Liệu Cho Bạn

Đăng vào bởi thegiversproject

Những lời khuyên được ủng hộ bởi các chuyên gia dưới đây sẽ giúp việc tìm kiếm trị liệu ít nhọc nhằn hơn.

Here's what you need to know about the types of therapy out there, from cognitive behavioral therapy, to psychodynamic therapy, to eye movement desensitization and reprocessing and more.
ILLUSTRATION: YUKAI DU FOR HUFFPOST; PHOTOS: GETTY

Đây là những gì mà bạn cần biết về các loại liệu pháp ngoài kia, từ liệu pháp nhận thức hành vi đến liệu pháp tâm động năng, cho đến EMDR và hơn thế nữa.

Làm việc với một nhà trị liệu tốt có thể đem đến thay đổi tích cực trong cuộc sống của bạn, nhưng con đường tìm được “Dr. Right” lắm lúc có thể gập ghềnh và quanh co. Lý tưởng thì bạn sẽ muốn một người nào đó có địa điểm làm việc thuận tiện cho bạn, người đang tiếp nhận những thân chủ mới, có kinh nghiệm đối phó với tập hợp nhiều vấn đề đặc trưng của bạn, khiến bạn cảm thấy thoải mái và lạy trời họ sẽ chấp thuận phí bảo hiểm của bạn hoặc yêu cầu khoản phí thanh toán có thể chấp nhận được.

Để đơn giản hóa thứ có thể là một quá trình nặng nề, chúng tôi đã nói chuyện với các chuyên gia sức khỏe tâm thần để giúp bạn nắm rõ hơn về các kiểu nhà trị liệu khác nhau ngoài kia, các cách tiếp cận đa dạng trong trị liệu và cách thức để xác định người phù hợp với nhu cầu của bạn nhất.

Các kiểu nhà trị liệu

Đối với những người mới bắt đầu, bất cứ một nhà chuyên môn về sức khỏe tâm thần nào thực hành trị liệu bằng lời nói – dù đó là một tâm lý gia, một bác sĩ tâm thần, một nhà trị liệu hôn nhân và gia đình, một chuyên viên công tác xã hội lâm sàng được cấp phép hay một nhà tham vấn chuyên nghiệp được cấp phép – đều có thể xếp dưới chức danh “nhà trị liệu tâm lý” (“psychotherapist”), như Tara Griffith Baker, nhà trị liệu hôn nhân và gia đình, đồng thời là giám đốc điều hành của Wellspace SF, đã giải thích.

Đọc tiếp “Cách Tìm Đúng Nhà Trị Liệu Cho Bạn” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

Hiểu Về Các Loại Trầm Cảm, Sâu Xa Hơn Rối Loạn Trầm Cảm Chủ Yếu

Đăng vào bởi thegiversproject

Sorrowing Old Man (At Eternity's Gate) by Vincent van Gogh/Public Domain
Bức tranh sơn dầu được vẽ năm 1890, 2 tháng trước khi Vincent van Gogh chết vì tự tử.
Nguồn: Ông cụ buồn bã (Bên ngưỡng cửa vĩnh hằng) của Vincent van Gogh/Public Domain

Trầm cảm là một tình trạng nghiêm trọng, phức tạp của con người và đã làm khổ loài người trong nhiều thiên niên kỷ. Nỗ lực xác định và điều trị các bệnh trầm cảm cũng lâu đời như chính lĩnh vực y học và đã có trước khi ngành tâm thần học khoa học hiện đại được thành lập vào những năm 1800. Hệ thống phân loại tâm thần học hiện tại, DSM-5, bao gồm một chẩn đoán duy nhất cho trầm cảm: rối loạn trầm cảm chủ yếu (MDD).

Trầm cảm là một tình trạng nghiêm trọng, phức tạp của con người và đã làm khổ loài người trong nhiều thiên niên kỷ. Nỗ lực xác định và điều trị các bệnh trầm cảm cũng lâu đời như chính lĩnh vực y học và đã có trước khi ngành tâm thần học khoa học hiện đại được thành lập vào những năm 1800. Hệ thống phân loại tâm thần học hiện tại, DSM-5, bao gồm một chẩn đoán duy nhất cho trầm cảm: rối loạn trầm cảm chủ yếu (MDD).

Tuy nhiên, ý kiến cho rằng tất cả các loại trầm cảm đại diện cho cùng một dạng tâm bệnh, tức là MDD, là một khái niệm tương đối mới trong lý thuyết tâm thần học. Trong phần lớn thế kỷ 20, trầm cảm được khái niệm hóa như một tình trạng không đồng nhất (heterogeneous) bao gồm nhiều loại khác nhau, được cho là có các nguyên nhân ngầm ẩn khác nhau và được điều trị dựa theo đó. Phân biệt trầm cảm trên cơ sở nguyên nhân của nó đã từng được cho là có tầm quan trọng hàng đầu trong việc xác định quá trình điều trị tốt nhất.

Đọc tiếp “Hiểu Về Các Loại Trầm Cảm, Sâu Xa Hơn Rối Loạn Trầm Cảm Chủ Yếu” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

Cách Để Trở Thành Một Người Lắng Nghe Tích Cực

Đăng vào bởi thegiversproject

Nhiều người thường quan niệm sai lầm rằng giao tiếp chỉ cần tập trung vào khả năng truyền đạt những gì ta muốn nói. Chúng ta thường quên hoặc bỏ qua một trong những yếu tố quan trọng nhất của giao tiếp, đó là LẮNG NGHE.

Lắng nghe không chỉ là chú ý vào những gì đang được nói tới mà còn ở cách nói như thế nào, ngữ điệu, cách sử dụng từ ngữ và cả ngôn ngữ cơ thể. Có thể sẽ khó tin nhưng lắng nghe là một kỹ năng dù bạn bẩm sinh đã có hay không thì bạn vẫn chắc chắn có thể học được. Thực tế ngày nay, kỹ năng lắng nghe tích cực đang được dạy ở các trường học và môi trường làm việc để giúp đảm bảo sự thấu hiểu và sản phẩm công việc tốt hơn, tóm lại là để giúp việc giao tiếp có ý nghĩa và hiệu quả.

Phần lớn chúng ta lắng nghe để phản ứng lại hơn là để hiểu. Việc lắng nghe cẩn thận để hiểu quan điểm của người nói được gọi là lắng nghe chủ động (active-listening). Rõ ràng là điều này đề cập đến việc lắng nghe cảm xúc của người nói. Kỹ năng lắng nghe chủ động hay lắng nghe tích cực có thể giúp duy trì những mối quan hệ lành mạnh, tránh những hiểu lầm, khắc phục những mâu thuẫn và tìm ra giải pháp cho các vấn đề.

Dưới đây là một số mẹo có thể giúp bạn trở thành một người lắng nghe tích cực:

1. Sự chú tâm:

Bất kỳ khi nào ai đó đến nói chuyện cùng bạn, hãy lắng nghe với sự chú tâm không bị phân tán. Việc lắng nghe đòi hỏi bạn chú tâm hoàn toàn đến người nói. Lắng nghe khi bạn đang bận làm một việc gì đó khác cho thấy rằng bạn chưa thật sự lắng nghe. Vậy nên, khi con trẻ tìm đến bạn và kể về những chuyện đã xảy ra tại trường học hoặc khi bạn đời của bạn tâm sự về một ngày làm việc của họ, hãy đặt tất cả những thứ mà bạn đang làm sang một bên và dành toàn bộ sự chú tâm của mình cho người đang nói chuyện với mình. Tất nhiên, đôi khi bạn thật sự bận rộn và không thể cùng trò chuyện. Điều tốt nhất mà bạn nên làm trong trường hợp đó là nói với người kia rằng bạn sẽ lắng nghe họ sớm nhất có thể, ngay khi bạn hoàn thành công việc của mình. Việc chú tâm có thể truyền đạt sự tôn trọng và hứng thú thật sự của bạn đến với người nói.

Đọc tiếp “Cách Để Trở Thành Một Người Lắng Nghe Tích Cực” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

Người Độc Hại: Cách Nhận Biết Và Tránh Xa Họ

Đăng vào bởi thegiversproject

Những người ái kỷ, hai mặt và ưa cằn nhằn thường gây ra các mâu thuẫn liên cá nhân.

Vào những năm đầu sự nghiệp, tôi đã hợp tác với một đồng nghiệp có kinh nghiệm lâu năm để viết tài trợ nghiên cứu. Khi chúng tôi đang bàn luận về một nghiên cứu trước đó, tôi đã đặc biệt phê bình những nhà nghiên cứu khác. Đồng nghiệp của tôi, cũng là một cố vấn của tôi về những khía cạnh khác trong cuộc sống, đã cắt ngang lời phê bình của tôi. Theo cách vừa ủng hộ vừa thẳng thắng, anh ấy chỉ nói, “Có hai dạng người, một dạng thích đóng góp và một dạng thích chê bai. Bạn phải biết rằng cách tốt nhất để gầy dựng sự nghiệp và cuộc đời của bạn là bằng chính thành tựu của bạn, không phải bằng cách chỉ trích thành tựu của người khác. Mọi người sẽ luôn nhớ bạn là dạng người gì, và họ sẽ tin hoặc nghi ngờ bạn dựa trên điều đó.”

Hiếm khi tôi nghe được những lời chân thật hay thông thái hơn. Những người chỉ biết chỉ trích sẽ sớm bị lãng quên – những người có đóng góp mang tính xây dựng sẽ trở thành một phần của lịch sử. Lời khuyên răn này không chỉ áp dụng được vào cách ta hành xử mà còn có tính ứng dụng quan trọng trong cách ta chọn bạn và lựa chọn sẽ tin tưởng ai. Khi lên kế hoạch cho cuộc đời bạn, hãy giữ những người tốt bụng, luôn hiện diện để giúp đỡ và có trái tim nhân hậu xung quanh bạn. Trên hết, tránh xa những người với nhân cách độc hại. Dựa trên công trình của nhà nhân cách học Theodore Millon, ta có thể có một cái nhìn sâu hơn để xem họ là những người như thế nào.

Hãy chọn bạn thật kỹ lưỡng

“Tình bạn khiến cho sự thành đạt càng thêm rực rỡ và giảm bớt thiệt hại bằng cách sẻ chia nó,” theo triết gia Cicero. Các nghiên cứu đã liên tục khẳng định rằng sự giúp đỡ, hỗ trợ của những người khác là yếu tố đơn lẻ hiệu quả nhất để dự đoán khả năng phục hồi của con người. Tuy nhiên, hãy luôn nhớ chọn bạn thật kỹ lưỡng. Max Ehrmann từng nói “Hãy rèn luyện tính thận trọng vì… thế giới luôn đầy những mánh khóe cạm bẫy.’’ (Max Ehrmann, 1927, Desiderata). Sự phản bội sẽ đem đến nỗi đau kéo dài suốt đời. Những người đã phản bội người khác cũng sẽ phản bội ta. Vì vậy, hãy chọn bạn một cách có chọn lọc.

Đọc tiếp “Người Độc Hại: Cách Nhận Biết Và Tránh Xa Họ” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

Cha Mẹ Vừa Đủ Tốt Là Cha Mẹ Tốt Nhất

Đăng vào bởi thegiversproject

Nếu chúng ta định nghĩa việc nuôi dạy con cái là việc chăm sóc đứa trẻ của một ai đó thì cha mẹ tốt nhất không phải là người nuôi dạy con cái nhiều nhất, và chắc chắn cũng không phải là người nuôi dạy con cái ít nhất, mà là người người nuôi dạy con cái vừa đủ.

Khái niệm về cha mẹ đủ tốt của Bruno Bettelheim đến từ các tác phẩm của nhà phân tâm học và bác sĩ nhi khoa người Anh Donald Winnicott, mặc dù Winnicott chỉ quan tâm đến các bà mẹ và thuật ngữ của ông là người mẹ đủ tốt. Bettelheim không chỉ thống nhất hoá khái niệm bao gồm cả hai giới của cha mẹ, mà còn đưa nó đến theo cách có ý nghĩa với những người bình thường như tôi.

Source: Amolnaik3k Creative Commons

Bài này được lấy cảm hứng từ cuốn sách A Good Enough Parent của Bettelheim. Những ý tưởng dưới đây có thể không phù hợp hoàn toàn với ông ấy, nhưng cũng gần giống. Chúng là những ý tưởng của Bettelheim mà tôi đã chắt lọc lại. Và như tôi thấy cũng như Bettelheim đã thấy khá nhiều, cha mẹ đủ tốt có những đặc điểm sau:

Cha mẹ đủ tốt không cố gắng trở thành cha mẹ hoàn hảo và không mong đợi sự hoàn hảo từ con cái

Trong lời nói đầu của cuốn sách của mình, Bettelheim đã viết: “Để có thể nuôi dạy một đứa trẻ tốt, chúng ta không nên cố gắng trở thành một người cha mẹ hoàn hảo, cũng như người ta không nên mong đợi một đứa trẻ hay trở thành một cá thể hoàn hảo. Sự hoàn hảo không nằm trong tầm tay của con người bình thường. Những nỗ lực để đạt được nó thường gây trở ngại với những phản ứng khoan dung đối với sự không hoàn hảo của người khác (điều tạo nên những mối tương quan tốt đẹp của con người), bao gồm cả con của một người nào đó.”

Một trong những vấn đề với sự kỳ vọng của sự hoàn hảo là mọi khuyết điểm, bao gồm cả những điều mà người ta không thể làm gì hơn, đều trở nên phóng đại. Nếu bạn là nhà sản xuất máy móc hoặc đồ nội thất, việc tìm kiếm sự hoàn hảo có thể là một điều tốt, bởi vì sự không hoàn hảo trong máy móc và đồ nội thất có thể được sửa chữa; nhưng phấn đấu cho sự hoàn hảo như một bậc cha mẹ không phải là một điều tốt, bởi vì sự không hoàn hảo ở con người là không thể tránh khỏi, chúng là một phần của tình trạng con người. Thật vậy, thật khó để tưởng tượng sự hoàn hảo có thể là gì ở một con người.

Đọc tiếp “Cha Mẹ Vừa Đủ Tốt Là Cha Mẹ Tốt Nhất” →
Đăng trong Tâm lý học thường thức

Sự Khác Biệt Giữa Khai Vấn Và Tham Vấn Tâm Lý Là Gì?

Đăng vào bởi thegiversproject

Giữa hai sự lựa chọn là khai vấn và tham vấn, phương pháp nào sẽ phù hợp hơn cho các vấn đề của bạn? Và những hiểu lầm giữa khai vấn với tham vấn bạn cần biết là gì?

Khai vấn cuộc sống (Life coaching) là gì?

Một “khai vấn viên cuộc sống” là người được đào tạo để giúp bạn thấy rõ bạn đang ở đâu hôm nay, để từ đó bạn có thể tìm những cách thức thúc đẩy bản thân đạt được mục tiêu của mình.

Họ không nói cho bạn biết phải làm gì, họ đóng vai trò là một “ban cố vấn” để giúp bạn khám phá những gì bạn muốn làm.

Tham vấn tâm lý là gì?

Nói chung, một “nhà tham vấn” là người tạo ra một không gian an toàn và hỗ trợ để bạn khám phá ra bạn là ai và bạn muốn gì trong cuộc sống. Họ giúp bạn nhận định và giải quyết vấn đề.

Họ là một “hệ thống hỗ trợ” giúp bạn có được sức mạnh và sự rõ ràng để ứng phó với vấn để khó khăn và tiến về phía trước. 

Nghe có vẻ như chúng rất giống nhau?

Khai vấn viên và nhà tham vấn tương đồng vì những điều sau đây:

Đọc tiếp “Sự Khác Biệt Giữa Khai Vấn Và Tham Vấn Tâm Lý Là Gì?” →