Bạn có thể sẽ gặp một người có bằng cấp từ một ngôi trường ấn tượng, viết nhiều về tâm lý học và bệnh tâm thần, có nhiều buổi diễn thuyết và hội thảo nhưng vẫn không phải là một nhà trị liệu hiệu quả.
Và mặc dù điều quan trọng đối với các nhà trị liệu là phải được giáo dục, đào tạo và cập nhật về các phương pháp thực hành ở hiện tại, không chỉ nền tảng và trình độ học vấn mà còn rất nhiều thứ nữa để trở thành một nhà trị liệu giỏi.
Bởi vì khoa học trị liệu là chủ quan nên sẽ khó để biết liệu mối quan hệ trị liệu của bạn có thực sự “hiệu quả” hay không.
Đây là danh sách về cách thực hành của những nhà trị liệu hiệu quả để giúp bạn xác định xem bạn có nhận được sự chăm sóc tốt nhất có thể hay không.
Họ có hướng dẫn bạn đạt được những mục tiêu của bạn không?
Hãy cảnh giác với bất kỳ nhà trị liệu nào đưa ra lời hứa như: “Tôi có thể giúp bạn hồi phục trong sáu tháng” hoặc “Tôi có thể giúp bạn thoát khỏi sự lo âu của mình.” Các nhà trị liệu nên hướng dẫn bạn đạt được những mục tiêu của bạn chứ không phải là đảm bảo về thời điểm và cách bạn sẽ đạt được chúng. Bạn cải thiện như thế nào phụ thuộc vào tốc độ của riêng bạn. Hơn nữa, họ không phải là người đặt mục tiêu cho bạn. Đây là việc điều trị của bạn – bạn là người chủ động.
Họ có thể hiện sự chấp nhận và lòng trắc ẩn không?
Thường thì nhà trị liệu của bạn sẽ thể hiện sự lo ngại hoặc khuyến nghị đối với một số hành vi nhất định, nhưng bạn không nên cảm thấy bị đánh giá hoặc xấu hổ sau một buổi trị liệu. Christine, một thanh niên sống chung với rối loạn nhân cách ranh giới (BPD), kể rằng cô cảm thấy xấu hổ với nhà trị liệu:
“Tôi đã đến gặp một nhà trị liệu để nói về một mối quan hệ mà tôi đã có một thời gian khó khăn để vượt qua. Tôi nói với cô ấy rằng tôi sẽ làm những điều kỳ quặc để giữ cho mối quan hệ đó tồn tại, mặc dù anh chàng đó đã nói rõ rằng anh ta không muốn dính líu gì với tôi. Nhà trị liệu này trả lời bằng cách nói: “Christine, đàn ông không thích phụ nữ bám víu. Bạn cần phải rụt rè và làm kiêu.” Cô ấy hoàn toàn không nhận ra rằng nỗi sợ hãi bị bỏ rơi của tôi đã được kích hoạt; đối với cô ấy tình huống này không liên quan gì đến BPD, tôi chỉ đang làm cho bản thân trở nên quá dễ dãi”.
Các nhà trị liệu hiệu quả nhất khiến bạn cảm thấy được chấp nhận và có giá trị, thể hiện sự thấu hiểu và đồng cảm / thấu cảm với bất cứ điều gì bạn đang trải qua. Họ sẽ tiếp cận bạn với lòng trắc ẩn và lòng tốt, đồng thời tạo đủ niềm tin để bạn có thể chia sẻ những suy nghĩ và ký ức đen tối nhất của mình với họ.
Họ có thử thách bạn không?
Điều quan trọng là phải nhận ra rằng trị liệu không đồng nghĩa với tình bạn. Một nhà trị liệu hiệu quả sẽ thử thách bạn và giúp bạn nhìn mọi thứ từ một góc độ khác, ngay cả khi điều đó thật khó nghe. Họ sẽ cho bạn bài tập mà bạn có thể sẽ không thích. Ví dụ, khi tôi cảm thấy lo âu, phản ứng của tôi là cố gắng thoát khỏi sự lo âu đó bằng mọi cách có thể. Vì vậy, nhà trị liệu của tôi thường nói với tôi “hãy ngồi lại với sự lo âu, chấp nhận rằng sự lo âu đã đến thăm bạn và quan sát bạn cảm thấy ra sao.” Cô ấy đẩy tôi ra khỏi vùng an toàn để giúp tôi vượt qua nỗi sợ hãi và hướng tới mục tiêu quản lý lo âu.
Họ có kiểm tra bạn không?
Nhà trị liệu của bạn cần phải kiểm tra bạn về việc bạn nghĩ rằng quá trình trị liệu đang diễn ra như thế nào. Sau khi cho tôi bài tập đầy thách thức, nhà trị liệu của tôi thường sẽ hỏi tôi xem nó diễn ra như thế nào hoặc liệu tôi thấy nó hữu ích hay không. Vì mỗi phiên được điều chỉnh cho phù hợp với bạn, một nhà trị liệu giỏi nên điều chỉnh phương pháp điều trị dựa trên phản hồi của bạn. Ví dụ, nếu bạn cảm thấy như họ thúc ép bạn làm điều gì đó mà bạn chưa sẵn sàng làm và bạn nói rằng bạn muốn các bước nhỏ hơn, dễ thực hiện được hơn, nhà trị liệu nên cân nhắc điều này cho các bài tập trong tương lai.
Họ có giúp bạn học không?
Một nhà trị liệu hiệu quả cung cấp những cách khác nhau để giúp bạn học các kỹ năng (chẳng hạn như quản lý cảm xúc khó khăn, xử lý tình huống căng thẳng hoặc thực hành chấp nhận), hiểu bản thân nhiều hơn và khuyến khích sự giao tiếp lành mạnh với những người trong cuộc sống của bạn. Christine nói: “Một nhà trị liệu đã giúp tôi thấy rằng khi tôi thích một người, dù đó là tình yêu hay tình bạn, tôi cũng sẽ rất khó nhận ra những dấu hiệu cảnh báo. “Cô ấy đã giúp tôi nhận ra điều này ở bản thân mình và giờ đây tôi thúc đẩy bản thân nhìn mọi người theo cách thực tế hơn”.
Đồng thời, điều này không có nghĩa là họ cho bạn biết phải làm gì từng bước một. Thay vào đó, chúng giúp bạn học cách xử lý những tình huống căng thẳng mà cuộc sống ném vào bạn. Sẽ có vấn đề nếu bạn cảm thấy phụ thuộc vào nhà trị liệu của mình.
Họ có thực hành năng lực văn hóa không?
Liệu pháp nên được điều chỉnh theo văn hóa, nền tảng và những nhu cầu cụ thể của bạn. Một nhà trị liệu giỏi là người hiểu rõ mọi rào cản văn hóa mà bạn phải đối mặt và họ nên ghi nhớ những điều đó trong khi tư vấn cho bạn. Ryann, một người có nhiều trải nghiệm sống cho biết: “Khi tôi gặp nhà trị liệu của mình trong vài buổi đầu tiên, họ đã chú ý đến việc tìm hiểu về văn hóa của tôi và cách nó đã ảnh hưởng đến những trải nghiệm của tôi.”
Họ có đối xử bình đẳng với bạn không?
Một nhà trị liệu hiệu quả làm việc với bạn và hỗ trợ bạn. Họ là đối tác của bạn trong việc cải thiện sức khỏe tinh thần của bạn. Họ không phải là giáo viên hướng dẫn “những cách cư xử đúng đắn” hoặc cha mẹ đòi hỏi sự kỷ luật ở một đứa trẻ. Không nên có bất kỳ loại tranh giành quyền lực hay thái độ “bác sĩ biết biết điều gì là tốt nhất” trong cách cư xử của họ. Mặc dù bạn phải tôn trọng những kiến thức phong phú của họ, nhưng bạn cũng không nên cảm thấy thua kém nhà trị liệu của mình.
Trị liệu là một phần nhỏ trong cuộc sống của riêng bạn. Các nhà trị liệu không hiện diện để bày tỏ nhu cầu của riêng họ — họ hiện diện để giúp bạn đạt được những mục tiêu của mình. Giống như bất kỳ nỗ lực đáng giá khác, lợi ích của trị liệu không xảy ra trong một sớm một chiều, nhưng theo thời gian, bạn sẽ cảm thấy như mối quan hệ trị liệu không có gì khác ngoài việc có lợi cho sự an lạc của bạn.
Nguồn: NAMI
Tác giả: Laura Greenstein
Lược dịch: The Givers
The Givers Project 